20 histoires, 3 langues et des fiches pédagogiques

Découvrez le tome 2 de notre fabuleux livre de contes !

Suite au succĂšs du le tome 1 « Contes Ă  faire descendre les coucours des chĂȘnes », ce tome 2, Ă  travers 20 contes inĂ©dits, vous emmĂšne dans un imaginaire intemporel, breton et franchement mignon ! IdĂ©al pour les Ă©coles, il existe en 3 langues, avec en bonus gratuit des fiches de comprĂ©hension et de jeux (en français).

Ces 20 histoires originales ont été :
– Ă©crites par Robert Raulo
– illustrĂ©es par Christelle Le Guen
– mises en page par Youena Baron
– traduites en gallo par AndrĂ© Le Coq
– et en breton par Brieg ar Menn
– imprimĂ©es Ă  VitrĂ© (35)
– et Ă©ditĂ©es par la confĂ©dĂ©ration Kenleur.

L’auteur

Robert Raulo est un conteur du pays de LoudĂ©ac, ancien professeur d’histoire, et vice-prĂ©sident de la confĂ©dĂ©ration Kenleur pour la Jeunesse.

L’illustratrice

Christelle Le Guen est peintre, illustratrice, graveuse et travaille depuis une vingtaine d’annĂ©es pour l’édition jeunesse.

Si s’en passe des drîles en Bertùgne !
Un fermier terouit une grande arjient, un segneur adirit un diamant férieûz, un jiene ome erterouit un pllatÚ den un arbr, e de méme i peût se marier o son amourouze.
E, fighure-tai q’un paizan gheĂ»z qi perdit son pourcĂš finit medecin.
Sia. Sia. C’ét rĂ©el. Ou ghere de meins.
E, come t’és enjainĂ«, je ses qe ça va te haiter de savair, en finale, pourqhi qe les pies toqent Ă©s cĂąriaos e coment qe nen s’en chevit pour fĂ©re les petites crĂ©pes ao chacolat mirabilia qi cotissent.
Pasqe tous les contes-la sont den le livr. E ben d’aotrs en pus qi sont pour te debober !

TraoĂč souezhus a c’hoarvez e Breizh ’vat !
Ur c’houer en deus kavet un teñzor, un aotrou en deus kollet e ziamant prizius-dibriz, ur paotr yaouank en deus kavet ur plad en ur wezenn, ha gant se en deus gallet dimeziñ gant e vuiañ-karet.
Ha soñj ’ta, ur peizant paour zo deuet da vezañ medisin abalamour d’e bemoc’h kollet.
Geo, geo ’vat. Gwir eo pep tra. Pe dost.
Hag o vezañ m’out kurius e ouzon ez po plijadur o c’houzout a-benn ar fin perak e sko ar piged ouzh gwer ar prenestroĂč ha penaos e vez graet ar c’hrampouezh bihan-se, brusk ha chokoladet. Rak an holl gontadennoĂč-se zo el levr-mañ. Hag ur bern traoĂč souezhus all ouzhpenn !

Ah, dis donc !
Il s’en passe des choses curieuses en Bretagne !
Un fermier a trouvĂ© un trĂ©sor, un seigneur a perdu son diamant, un jeune homme a rĂ©cupĂ©rĂ© un plat dans un arbre, ce qui lui a permis d’épouser son amoureuse.
Et figure-toi qu’un pauvre paysan, en perdant son cochon, est devenu mĂ©decin.
Si, si. Tout est vrai. Ou presque.
Et, comme tu es curieux, je sais que ça va te faire plaisir : tu vas enfin savoir pourquoi les pies tapent aux carreaux et comment on fabrique ces merveilleuses petites crĂȘpes craquantes au chocolat.

Pour mieux vous rendre « conte », ces extraits vous sont offerts :

An teñzor / La grande arjient / Le trésor

En galo

Etaet un matin ensouraillë e dou. Les ouéziaos chantaent tant e pus e Iffig étaet a gareter son clloz avant qe de semer son bllë nair.
– Alez dessu q’i se dit. I faot qe j’araes fini avant adsair.
E i donit du bagot su le dĂ©rĂšre de son Ăąne qi ne chanjit pas d’amain pour ela. I faot dire qe la paovr bĂ©te avaet tant q’a fere a herser la cherrue, mĂ©s qhi qe vous voulez, Iffig Ă©taet gheĂŒz e n’avaet pas de cai avair un cheva.
L’ouvraije sieuvit de mĂ©me ao branle lĂąche de la bĂ©te qi bourdaet a s’ercaopi une fai le temp. E Iffig avaet biao qe de hucher, mener un train, le bardot n’erpaissaet qe cant i li pernaet envie.
A coup, ao fond de la raĂ©, le garettou creĂ»t vaer de cai berluzer. Il arĂ©tit son pĂ©caod, bĂ©nĂšze de l’ariva, e grabelit la terre erchaite su ce q’il avaet creĂ» vaer.
MĂ©s i n’avaet pas mal veĂ», le so de la cherrue avaet egarifllĂ« une pllaqe en meta. Du pllomb, grand risqe.
Iffig se mint a fouisser e pour fini par decancher un cofret. Il eût de la penelle hardi a le dehaler du pertus, pezant come il étaet.
I le portit a une corniere du clloz pour ne pas y Ă©tr en biao vaer, e i s’aĂŻdit a ouvri la bouĂ©te, ce qi n’étaet pas d’amain a caoze qe le baraciao, a le vaer, Ă©taet net vieu. MĂ©s o du temp tout fini par abouter, padi ? Le couvert finit par lĂącher e Iffig vayit qe la bouĂ©te Ă©taet plleine de pieces en ĂŽr. I se sentit coliqer de paeĂ»r. Qhi fere o tout ela ? E si du monde l’araent veû ? MĂ©s, ptit a la fai, i s’atrempit e runjit coment garder la grande arjient-la.
La ne seraet pas ézë.
Pasqe n’y avaet la Mona.
Mona Ă©taet la fame a Iffig. Une petite boudette, alante, gouabe, qheurue, jamĂ©s a pllaindr. O n’avaet q’un si, mĂ©s un ben fĂąilli si : ol Ă©taet q’o ne pouvaet s’empozer de delanguer… Ao coup q’ol avaet oui mencion d’une nouvelle, i falaet en caozer.
Cant o alaet ao douĂ©, ol Ă©taet tout en Ă©misqhette sonjant q’ol Ă©taet pour en dire Ă©s aotrs e qe les aotrs Ă©taent pour li en dire.
Coment ne pas la ghimenter ? Ol Ă©taet fine assĂ« pour s’avizer qe la maitiĂ« de son gheĂ»z de mĂ©naije li qhutaet qhoqe chĂŽze.
I runjit ben runjĂ«. Cant i sonjit avair terouĂ« le chieu, il alit degrayer son Ăąne q’esperaet la sieute des aferes san taper du piĂ«.
Le pecaod, Iffig e la bouĂ©tĂ©e s’en fute don a l’îtĂ« oyou qe Mona Ă©taet a ghiboner le souper.
Iffig gĂątit la bouĂ©tĂ©e su la tabl. Y avaet o cai acheter tout la parouĂ©sse de Pllouha. Pour un coup, Mona ne sonit mot. O zieutaet le moussĂš d’îr, le bĂš ouvert a 9 oures, agrichonant sa devantiere, toute Ă©terfeurĂ©e.
– Je trouvis la grande arjient-la a gareter notr clloz, dit-i. E, vais-tu, j’e den mon idĂ©e de la garder… Aloure, pour une fai, faora cllore ton bĂš. Si notr segnour apernaet la nouvelle, i nous prenraet tout e grand risqe qe j’araes la corde ao coĂ» pour avair ghĂ©ter a l’engheĂ»zer.
I faora don te tĂ©re ! Tout-a-for-ce ! T’as-ti comprinz ?
– Yan qe dit Mona d’une vouùs bllanche, je n’en caozeraes a aoqhun ! Prominz !
– Tu nn’és sĂ»re ?
– Certaine. Tu peus me craire.
Iffig savaet qe sa fame promettaet pus de beure qe de pain qhession de teni un segret, mĂ©s i restit su le tour-la. I se pensit just qe, pas pus tard qe le jou d’aprĂšs, toute la BertĂšgne araet aqeneĂ» la nouvelle…
– Je va l’encaver den le mitan de la galerie e j’erviens manjer la soupe.
MĂ©s ben sĂ»r, fut ao piĂ« d’un vieĂ» chĂ©ne q’il alit qhuter la grande arjient.


Den le haot de la vĂ©prĂ©e, Iffig print qhoqes sous de lous fĂąillies elijes e s’en alit ao bourg. Il achetit deĂ»z douzaines de galettes e, a s’en erveni, les coĂ»pit en morciaos q’i jetit den les brousses.
Son bardot se delassaet den son qernĂš aprĂšs les Ă©qerouĂ©es du matin. Iffig le print par le licou, le menit sous le badizier e la, se boutit a le hocher den l’arbr. La ne fut pas d’amain. Le pecaod, on Ă©t ben en paĂŻne pourqhi, n’étaet pas jĂ©nĂ« un brin de fĂ©re l’acrobate den les branches. I finit tout come par s’erterouĂ« encarcanĂ« a haot, poussant ben dur des brais de colĂ©re rouje. Iffig se ramassit cĂ©z lu. Mona Ă©taet a sa bezain sans y Ă©tr, toute Ă©chouĂ©bie core o la grande arjient dĂ©qhutĂ©e.
– Tu veĂ»s-ti q’on se defeumeraet un ptit la tĂ©te ? qe li demandit son bonome. Je pourons nous entr’caozer su ce qe j’alons fere.
E les vla en chemin.
Come i s’aperchaent du badizier, i ouĂ©yite l’ñne tourjou aotant felĂ© e q’avaet prinz de fere le drao.
– Bondzi, qe dit Iffig, je te parie qe la maodite bĂ©te-la ara core voulu se hocher a roucher des badies.
– Se hocher ? Coment qe tu veĂ»s…
– Eh ben ergarde ! Je te l’avaes ben dit ! VeĂ»s-tu ben veni a bas, orine d’inocent !
L’inocent ne demandaet pas mieĂ» mĂ©s i falit tout come ahaner hardiment pour le dĂ©haler d’une tournure si mal d’amain…
I poussite route. Iffig vayaet ben qe Mona avaet grande envie de le qhessioner més i ne dit mot. A la parfin, o ne duraet pus e li demandit :
– MĂ©s pourqhi don qe n’y a des morciaos de galettes partout ? Qhocun seraet-ti bĂ©te ao pouint de les essemiller de mĂ©me ?
– MĂ©s nouna, q’i li dit. Y a deĂ» avair une harĂ©e de galettes, vla tout. Ça q’arive.
Étaet vayant qe Mona començaet a ne teni ni pus ren mener. La grande arjient, l’ñne, les galettes… La fezaet bravement.
E c’ét just la q’Iffig li dit :
– Tu ses qe j’en ouis une forte a craire a l’aoberje. A matin tous les chevaos ao marqhis Ă©taent su le fllanc. Aloure pour se rendr ao bourj, i cojit sa fame a le mener su son dos.
– Su son dos ?
– Yan. E n’ét pas le bout. Ao mitan du pont la paovr fame tervĂ©chit e le segnour Ă©t chet den l’iao ! I s’en revint ao chĂątĂš, fiens e grichu come une poule a couver !
Il ergoncitent a l’îtĂ« a fere entour de lou bezain.
TrouĂ©z jous de temp, i ne se passit ren. Iffig se demandaet s’i n’avaet pas fet une bedaine, si Mona n’étaet pas den le cas de teni son bĂš.
E pasmeins, la paovr fĂąillie avaet ma ao ventr de ne pouair delanguer tout ela a qhocun e, a mezure du temp, ça la menaet pus fort…

Le jou de drĂšre ol alit ao douĂ©. Soizig etaet dĂ©jĂ  la a batouĂ©rer qheurument. Mona durit ben un ptit, mĂ©s i li falaet dire a qhocun, a ren qe yune…
E pés, Soizig étaet de la qneû. Une petite couzine du cÎtë de sa mere. De sa famille, tout come. O saret se tére.
Alors, o li contit e les mots devalaent, se bouscognaent, s’entr’tossaent. Ah ! Si o se trouvaet a ben de fere aqneutr un segret q’ol avaet peĂ» garder trouĂ©z jous de temp !
Pour en fini, come de just, o demandit a Soizig de ne ren decllencher. Ren ne devaet aler pus lein qe la roche du doué.
E, ben sûr, Soizig fit promesse.
– Tu me qnĂ©s, tu peus te fier den mai.
Prominz ben prominz.
Le jou d’aprĂšs la nouvelle Ă©taet a coure le bourj.
E, come tourjou, qhocun par charitë avizit le segneur.

 

La suite dans le livre de contes !

E brezhoneg

Heol a oa ha dous e oa an amzer er beure-se. Kanañ a rae al laboused par ma c’hallent hag Ifig a oa o treiñ douar e bark evit hadañ gwinizh-du.
– Bec’h dezhi ! a soñjas. Ret eo din echuiñ a-raok fenoz.
Neuze e roas un taol bazh war talier e azen met n’eas ket buanoc’h evit kement-se. Dav eo lavaret e oa diaes d’ar paourkaezh loen stlejañ an arar, met, petra ’reoc’h, re baour e oa Ifig evit kaout ul loen-kezeg.
Kenderc’hel a reas al labour diouzh lusk goustad al loen a chome a-sav bep a vare da zistanañ. Ha kaer en doa Ifig huchal, daoniñ, ne loc’he en-dro an azen nemet pa’n deze c’hoant.
A-daol-trumm, e-barzh un erv, e kredas d’al labourer-douar en doa gwelet un dra bennak o lufrañ. Lakaat a reas e azen da chom a-sav ha skrabañ a reas an douar a oa kouezhet en-dro en erv war ar pezh a soñje dezhañ en doa gwelet.
Met ne oa ket faziet. Ur blakenn vetal a oa bet graspet gant soc’h an arar. Plom sur a-walc’h.
Neuze e krogas Ifig da gleuzañ hag a-benn ar fin e tizoloas ur c’houfrig. Diaes e voe dezhañ tennañ anezhañ er-maez eus an toull, ken pounner e oa.
Kas a reas anezhañ gantañ betek korn ar park, evit chom hep bezañ gwelet, ha klask a reas digeriñ anezhañ, ar pezh a oa start a-walc’h rak gwall gozh e oa ar c’houfrig. Met gant amzer ha pasianted e teuer a-benn eus pep tra, ne reer ket ? A-benn ar fin e tigoras golo ar voest hag Ifig a welas e oa leun a bezhioĂč aour. Santout a reas e oa krog da bennfolliñ. Petra ober gant kement-se ? Ha ma vije bet gwelet ?
Met tamm-ha-tamm e sioulaas hag e prederias penaos mirout an teñzor-se.
Ne vije ket aes.
Abalamour ma oa Mona.
Gwreg Ifig e oa Mona. Ur vaouezig koant, oberiant, laouen, kalonek ha na glemme gwezh ebet. N’he doa nemet ur si, unan bihan-bihan avat : ne ouie ket derc’hel war he zeod… Kerkent ha ma kleve ur c’heloĂč e veze ret dezhi mont da gontañ anezhañ.
Pa’z ae d’ar poull-kannañ he deze kridiennoĂč plijadur o soñjal er pezh a lavarje d’ar re all hag er pezh a glevje diganto.
Penaos chom hep lavaret dezhi ? Fin a-walc’h e oa evit en em rentañ kont ma vije kuzhet un dra bennak outi gant an hanter all eus ar c’houblad (he gwaz).
Chom a reas pell da soñjal. Pa gredas dezhañ en doa kavet an diskoulm ez eas da zisterniañ e azen hag a oa chomet da c’hortoz, hep tamm mall ebet warnañ loc’hañ en-dro.


An azen, Ifig hag ar c’houfrig a zegouezhas neuze er gĂȘr. Mona a oa eno oc’h ober war-dro ar pred.
Ifig a skarzhas ar c’houfrad war an daol. Peadra da brenañ parrez Plouha en he fezh. Mona a oa chomet he genoĂč digor war nav eur : ne ouie ket petra lavaret. Sellet a rae ouzh ar bern aour en ur jogañ nervus he zavañjer gant ar from.
– Kavet em eus an teñzor-mañ oc’h arat en hor park, emezañ. Ha klev ’ta, e sell emaon da virout anezhañ. Neuze, evit ur wezh e ranki derc’hel war da deod. Ma teufe hon aotrou da c‘houzout hor sekred e kemerfe pep tra diganeomp hag ar riskl a zo e vefen krouget evit bezañ klasket touellañ anezhañ.
Neuze eo ret dit tevel ! Ret-GROÑS ! Komprenet ez peus ?
Ya, a lavaras Mona, ankeniet he mouezh.
– Sur out ?
– Peursur. Gallout a rez krediñ ac’hanon.
Ifig a ouie ar pezh a dalveze promesaoĂč e wreg pa veze anv da devel war ur sekred, met ne lavaras netra ouzhpenn. Soñjal a reas hepken e vije gouiet an nevezenti ken abred hag antronoz vintin, gant Breizh a-bezh…
– Emaon o vont da zouarañ anezhañ e-kreiz ar c’hrañj ha dont a rin en-dro evit debriñ ma soubenn.
Met evel-just eo da lec’h all, e-harz un dervenn gozh, ez eas da zouarañ e deñzor.
D’enderv e kemeras Ifig ur gwenneg bennak diwar an nebeud a c’hallent espern ha mont a reas d’ar vourc’h. Prenañ a reas div zousennad krampouezh hag en ur zont en-dro e troc’has anezho a-dammoĂč hag e taolas anezho war ar bodennoĂč a-hed an hent.
En e gloz e oa an azen o tistanañ war-lerc’h fromoĂč ar beure. Ifig a dapas anezhañ dre e gabestr, a gasas anezhañ dindan ar wezenn gerez hag a glaskas lakaat anezhañ warni. Ne voe ket aes. An azen, kae da c’houzout perak, ne felle ket dezhañ tamm ebet c‘hoari e ouesker e-touez ar skourroĂč. A-benn ar fin koulskoude en em gavas stanket en uhel, o vreugal kreñv a-walc’h evit diskouez pegen displijet e oa.
Ha d’ar gĂȘr. Mona a oa eno gant he labour, hep soñjal re ennañ avat ken badaouet e oa c’hoazh gant kavadenn an teñzor.
– Ha ma’z afemp d’ober un tamm tro ? a ginnigas he fried. Gallout a raimp komz eus ar pezh a raimp.
Hag int aet.
Pa oant o tostaat ouzh ar wezenn gerez e klevjont an azen a oa bepred ken fuloret hag a roe kement-se da glevet.
– Satordallik, eme Ifig, klaoustre en deus bet c’hoant al loen daonet-se da grapat er wezenn evit debriñ kerez.
– Pignat er wezenn ? Penaos e c’hallfe…
– Sell ’ta ! Pa lavaren dit ! Diskenn ’ta, paourkaezh diod !
An diod ’vat ne c’houlenne netra ouzhpenn, met kalz strivoĂč a oa bet ranket ober memes tra evit diskenn anezhañ diwar e glud distabil.
Kenderc’hel a rejont gant o hent. Gwelet a rae mat Ifig e oa diaes da Vona padout gant ar c’hoant ober ur goulenn gantañ, met ne lavaras netra. A-benn ar fin ne c’hallas ket padout ken hag e c’houlennas digantañ :
– Perak an diaoul ez eus tammoĂč krampouezh e pep lec’h ? Ha sot a-walc’h e vefe unan bennak evit hadañ anezho evel-se ?
– N’eo ket se, emezañ. Ur barrad krampouezh zo bet moarvat, tra ken. Seurt traoĂč a c’hoarvez.
Anat e oa e kroge Mona da vezañ kollet. An teñzor, an azen, ar c’hrampouezh… Un tamm re e oa.
Ha d’ar mare-se e lavaras Ifig dezhi :
– Selaou ’ta, klevet em eus ur c’heloĂč farsus en davarn. Ar mintin-mañ e oa klañv holl gezeg ar markiz. Neuze, evit mont d’ar vourc’h, en doa rediet e wreg da zougen anezhañ war he c’hein.
– War he c’hein ?
– Ya, ha n’eo ket echu. E-kreiz ar pont he doa strebotet ar paourkaezh maouez hag an aotrou kouezhañ en dour ! Gleb-teil e oa, ha deuet en-dro d’ar c’hastell en ur c’hrozmolat forzh pegement.
Mont a rejont en-dro d’ar gĂȘr da blediñ gant o labour.
E-pad tri devezh ne c’hoarvezas netra. Ken en em c’houlenne Ifig hag-eñ e oa faziet hag e teuje Mona a-benn da zerc’hel war he zeod.
Ha koulskoude ne oa ket ar paourkaezh plac’h evit padout gant ar c’hoant da gontañ pep tra d’unan bennak ha seul vui ma tremene an amzer seul startoc’h e veze.


An deiz war-lerc’h ez eas d’ar poull-kannañ. Soazig a oa eno dija o kannañ dilhad a c’holvazhadoĂč kreñv. Mona a zalc’has mat un tammig, met ret e oa dezhi lavaret d’unan bennak, unan hepken… Ha Soazig ne oa ket forzh piv. Ur geniterv a-bell a-berzh mamm. Eus he familh evelkent. Gouzout a raje tevel !
Neuze e kontas pep tra, hag ar gerioĂč redek, en em stekiñ, diruilhal bount-divount. Aaa ! Nag a vad a rae diskuliañ ur sekred e oa deuet a-benn da virout e-pad tri devezh !
A-benn ar fin, evel-just memes tra, e c’houlennas digant Soazig chom hep brudañ kement-se. Etreze e tlee chom.
Hag anat deoc’h e roas Soazig he ger.
– Anavezout a rez ac’hanon, gallout a rez kaout fiziañs ennon…
Prometet. M’en tou, ruz-glaou-tan.
Antronoz e ouie ar vourc’had a-bezh.
Hag evel atav e voe unan madelezhus evit mont da gontañ an nevezenti d’an aotrou.

Kavout a ri fin an istor el levr !

En français

C’Ă©tait un matin ensoleillĂ© et doux. Les oiseaux chantaient tant que peut et Iffig labourait son champ pour semer le sarrasin.

– Allez du nerf, se dit-il. Il faut que j’aie fini avant ce soir.
Et il donna un coup de bĂąton sur la croupe de son Ăąne qui ne changea en rien son allure. Il faut dire que la pauvre bĂȘte avait bien du mal Ă  traĂźner la charrue, mais, que voulez-vous, Iffig Ă©tait pauvre et n’avait pas les moyens de possĂ©der un cheval.
Le travail continua donc au rythme lent de l’animal qui s’arrĂȘtait de temps Ă  autre pour reprendre des forces. Et Iffig avait beau crier, tempĂȘter, le baudet ne repartait que lorsque l’envie lui en prenait.
Soudain, au fond du sillon, le laboureur crut voir quelque chose briller. Il fit arrĂȘter son Ăąne, ravi de l’aubaine, et gratta la terre qui Ă©tait retombĂ©e sur ce qu’il avait cru voir. 

Mais il ne s’Ă©tait pas trompĂ©. Le soc de sa charrue avait Ă©raflĂ© une plaque mĂ©tallique. Du plomb probablement.
Iffig se mit alors à creuser et finit par dégager un coffret. Il eut beaucoup de mal à le sortir du trou tant il était lourd.
Il l’emmena dans un coin du champ, Ă  l’abri des regards, et se mit en demeure d’ouvrir la boĂźte, ce qui se rĂ©vĂ©la assez difficile car l’objet Ă©tait visiblement trĂšs ancien. Mais, avec du temps, on arrive Ă  tout n’est-ce pas ? Le couvercle finit par sauter et Iffig vit que la boĂźte Ă©tait pleine de piĂšces d’or. Il se sentit gagnĂ© par la panique. Que faire de tout ça ? Et si on l’avait vu ?
Mais, peu à peu, il reprit son calme et réfléchit au moyen de garder ce trésor.
Ce ne serait pas facile.
Parce qu’il y avait Mona.
Mona Ă©tait l’Ă©pouse d’Iffig. Un joli petit bout de femme, active, joyeuse, courageuse, ne se plaignant jamais. Elle n’avait qu’un petit, mais alors tout petit dĂ©faut : elle ne savait pas tenir sa langue… DĂšs qu’elle avait vent d’une nouvelle, il lui fallait la raconter.
Quand elle allait au lavoir, elle frĂ©missait de plaisir Ă  l’idĂ©e de ce qu’elle allait apprendre aux autres et de ce qu’elle allait apprendre des autres.

Comment ne pas la mettre au courant ? Elle Ă©tait suffisamment fine mouche pour s’apercevoir que sa moitiĂ© de mĂ©nage avait quelque chose Ă  lui cacher.
Il réfléchit longuement. Quand il pensa avoir trouvé la solution, il alla dételer son ùne qui attendait sans impatience la suite des événements.
Le baudet, Iffig et la cassette rejoignirent donc la maison oĂč Mona s’affairait Ă  prĂ©parer le repas.
Iffig renversa le contenu de la boĂźte sur la table. Il y avait lĂ  de quoi acheter toute la paroisse de Plouha. Pour une fois, Mona ne trouva rien Ă  dire. Elle regardait le tas d’or, le bec ouvert sur neuf heures en froissant nerveusement son tablier.
– J’ai trouvĂ© ce trĂ©sor en labourant notre champ, dit-il. Et vois-tu, j’ai bien l’intention de le garder. Alors, pour une fois, il faut que tu tiennes ta langue. Si notre seigneur apprenait la nouvelle, il nous prendrait tout et je risquerais fort d’avoir la corde au cou pour avoir essayĂ© de le tromper.
Donc il faut te taire ! A-bso-lu-ment ! As-tu compris ?
– Oui, dit Mona d’une voix blanche. Je ne dirais rien, je te le promets.
– Tu en es sĂ»re ?
– Certaine. Tu peux me croire.
Iffig savait ce que valaient les promesses de sa femme lorsqu’il s’agissait de garder un secret, mais il se retint d’ajouter quelque chose. Il se dit tout simplement que, dĂšs le lendemain, toute la Bretagne connaĂźtrait la nouvelle…
– Je vais l’enterrer au milieu de la grange et je reviens pour manger la soupe.
Mais bien sĂ»r, ce fut au pied d’un vieux chĂȘne qu’il alla cacher son trĂ©sor.

En dĂ©but d’aprĂšs-midi, Iffig prit quelques sous dans leurs maigres Ă©conomies et s’en alla au bourg. Il acheta deux douzaines de crĂȘpes et, en revenant, les coupa en morceaux et les jeta sur les buissons.
Son Ăąne se reposait des Ă©motions matinales dans son enclos. Iffig le prit par le licol, le mena sous le cerisier et lĂ , entreprit de le percher dans l’arbre. Ce ne fut pas sans mal. Le baudet, on se demande bien pourquoi, n’avait aucune envie de jouer l’acrobate dans les branches. Il finit pourtant par se retrouver coincĂ© en altitude, brayant bien fort pour montrer son indignation.
Iffig rentra chez lui. Mona vaquait à ses occupations machinalement, encore tout étourdie par la découverte du trésor.
– Veux-tu que nous sortions un peu, lui proposa son Ă©poux. Nous pourrons discuter de ce que nous allons faire.
Et les voilĂ  partis.
Alors qu’ils s’approchaient du cerisier, ils entendirent l’Ăąne qui Ă©tait toujours aussi fĂąchĂ© et le faisait savoir.
– Sapristi, dit Iffig, je parie que ce fichu animal aura encore voulu grimper Ă  l’arbre pour manger des cerises.
– Monter Ă  l’arbre ? Comment veux-tu…
– Eh bien regarde ! Je te l’avais bien dit ! Veux-tu descendre espĂšce d’idiot !
L’idiot ne demandait pas mieux, mais il fallut quand mĂȘme pas mal d’efforts pour le dĂ©loger de son inconfortable situation…
Ils continuĂšrent leur chemin. Iffig voyait bien que Mona mourait d’envie de lui poser une question mais il ne dit rien. Ă  la fin, elle n’y tint plus et lui demanda :
– Mais pourquoi y a-t-il des morceaux de crĂȘpes partout ? Quelqu’un serait assez bĂȘte pour les semer ainsi ?
– Mais non lui dit-il. Il a dĂ» y avoir une averse de crĂȘpes, c’est tout. Ça arrive ces choses-lĂ .

Visiblement Mona commençait Ă  perdre pied. Le trĂ©sor, l’Ăąne, les crĂȘpes… C’Ă©tait un peu trop.
Et c’est Ă  ce moment-lĂ  qu’Iffig lui dit :
– Tu sais, j’en ai appris une bien bonne Ă  l’auberge. Ce matin, tous les chevaux du marquis Ă©taient malades. Alors, pour se rendre au bourg, il a obligĂ© son Ă©pouse Ă  le porter sur son dos.
– Sur son dos ?
– Oui. Et ce n’est pas tout. Au milieu du pont la pauvre femme a trĂ©buchĂ© et le seigneur est tombĂ© Ă  l’eau ! Il est revenu au chĂąteau, trempĂ©, et grichu comme une poule qui couve !

Ils s’en retournĂšrent Ă  la maison et vaquĂšrent Ă  leurs occupations.

Pendant trois jours il ne se passa rien. Iffig se demandait s’il ne s’Ă©tait pas trompĂ©, si Mona n’allait pas rĂ©ussir Ă  tenir sa langue.
Et pourtant, la pauvrette mourait d’envie de tout raconter Ă  quelqu’un et, plus le temps passait, plus cela devenait impĂ©rieux.
Le lendemain, elle alla au lavoir. Soizig y Ă©tait dĂ©jĂ , tapant sur le linge Ă  grands coups de battoir. Mona rĂ©sista bien un peu, mais il fallait qu’elle dise Ă  quelqu’un, Ă  une seule personne… Et puis Soizig, ce n’Ă©tait pas n’importe qui. Une petite cousine du cĂŽtĂ© de sa mĂšre. De sa famille, quand mĂȘme. Elle saurait se taire !
Alors elle lui raconta et les mots dĂ©valaient, se bousculaient, s’entrechoquaient. Ah ! Ça faisait du bien de livrer un secret qu’elle avait rĂ©ussi Ă  garder trois jours !
à la fin, bien sûr, elle demanda à Soizig de ne rien ébruiter. Que tout devait rester entre elles. Et bien sûr, Soizig promit.
– Tu me connais, tu peux me faire confiance…
Promis. Juré.
Le lendemain, tout le bourg connaissait la nouvelle.
Et, comme toujours, il y eut une ùme charitable pour prévenir le seigneur.

 

La suite dans le livre de contes !

Vous souhaitez utiliser ce livre en classe  ?

Robert et Françoise Raulo, anciens professeur et institutrice, ont conçu pour chaque conte une fiche A4 recto-verso avec des Ă©lĂ©ments de comprĂ©hension et des jeux en rapport avec l’histoire. Et bien sĂ»r avec les corrections Ă  la fin !

Toujours pas convaincu·e ?

Allez, voici à quoi ça ressemblent un conte + la fiche pédagogique associée.

Sympa, non ?